به پایگاه پرسمان جامع عالِمون خوش آمدید , مکانی برای پرسش سوال و دریافت پاسخ از دیگر کاربران این مجموعه.
6 نفر آنلاین
0 عضو و 6 مهمان در سایت حاضرند

سؤالات کتاب اصول عقاید آیت الله مصباح درس سی و هفتم

0 امتیاز
1 بازدید
1 - راز سبقت رحمت الهی چیست؟

2 - تبلور این سبقت را در تکوین و تشریع، بیان کنید.

3 - موارد آن را در پاداش و کیفر انسان، شرح دهید.
سوال شده 11 تیر 1398 در عقاید توسط admin (مدیر کل سایت) (87,400 امتیاز)

1 پاسخ

0 امتیاز

58 امتیازات مؤمنان

مقدّمه

(صفحه 475)

در بخش خداشناسی 1 دانستیم که اراده الهی اصالتاً به خیرات و کمالات، تعلق می‌گیرد و شرور و نقایص، بالتّبَع مورد اراده الهی، واقع می‌شوند. طبعاً در مورد انسان هم اراده اصلی الهی، بر تکامل وی و رسیدن به سعادت ابدی و بهره مندی از نعمتهای جاودانی، تعلّق گرفته است و عذاب و بدبختی تبهکاران که در نتیجه سوء اختیار خودشان حاصل می‌شود بالتّبع مشمول اراده حکیمانه الهی می‌گردد، و اگر ابتلاء به عذاب و شقاوت اخروی، لازمه سوء اختیار خود انسانها نبود رحمت واسعه الهی اقتضاء می‌کرد که هیچ مخلوقی مبتلا به عذاب نشود 2.

ولی همان رحمت فراگیر الهی است که اقتضای آفرینش انسان با ویژگی اختیار و انتخاب را داشته، و لازمه انتخاب هر یک از دو مسیر ایمان و کفر، رسیدن به سرانجام نیک یا بد آن است با این تفاوت که رسیدن به فرجام نیک، متعلّق اراده اصلی، و سرانجام دردناک، متعلّق اراده تَبَعی است و همین تفاوت، اقتضاء دارد که هم در تکوین و هم در تشریع، جانب خیر، ترجیح داده شود یعنی انسان تکویناً طوری آفریده شده که کارهای خیر آثار عمیق تری در تکوین شخصیت او بگذارد و تشریعاً به تکالیف سهل و آسانی مکلّف شود تا برای پیمودن راه

*****

1. ر. ک: خداشناسی، درس یازدهم.

2. در دعای کمیل می‌خوانیم:

«فَبِالْیقینِ اَقْطَعُ لَوْ لا ما حَکمْتَ بِهِ مِنْ تَعْذِیبِ جاحِدیک وَ قَضَیتَ بِهِ مِنْ اِخْلادِ مُعانِدِیک لَجَعلْتَ النّارَ کلّها بَرْدَاً وَ سَلاماً وَ ما کانَتْ لِاَحد فِیها مَقَرَّاً وَ لا مُقاما».

(صفحه 476)

سعادت و نجات از عذاب ابدی، نیاز به تکالیف شاقّ و طاقت فرسایی نداشته باشد 1 و در مقام پاداش و کیفر هم کفه پاداش، ترجیح داده شود و رحمت الهی بر غضبش سبقت گیرد 2 و این تقدّم و رجحان رحمت، در اموری تبلور می‌یابد که به چند نمونه از آنها اشاره می‌شود:

افزایش ثواب

نخستین مزیتی که خدای متعال برای طالبان راه سعادت در مقام پاداش، قائل شده این است که تنها معادل ثواب عمل را به ایشان نمی‌دهد بلکه بر آن می‌افزاید. این مطلب در آیاتی از قرآن مجید صریحاً آمده است از جمله در آیه (89) از سوره نمل می‌فرماید:

«مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها».

کسی که کار نیکی انجام دهد بهتر از آن برایش خواهد بود.

و در آیه (22) از سوره شوری می‌فرماید:

«وَ مَنْ یقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِیها حُسْنا».

و کسی که کار نیکی را انجام دهد بر نیکی آن بیفزائیم.

و در آیه (26) از سوره یونس می‌فرماید:

«لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا الْحُسْنی وَ زِیادَة».

برای کسانی که نیکی کرده‌اند نیک ترین است با افزایشی و در آیه (40) از سوره نساء می‌فرماید:

«إِنَّ اللّهَ لا یظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّة وَ إِنْ تَک حَسَنَةً یضاعِفْها وَ یؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِیما».

تحقیقاً خدا به اندازه یک ذرّه هم ستم نمی‌کند و اگر کار، نیک باشد آن را دو چندان می‌کند و از نزد خود پاداشی بزرگ می‌دهد و در آیه (160) از سوره انعام می‌فرماید:

«مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّیئَةِ فَلا یجْزی إِلاّ مِثْلَها وَ هُمْ لا یظْلَمُون».

کسی که کار نیکی انجام دهد ده برابر آن را خواهد داشت و کسی که کار بدی انجام دهد

*****

1. «یرِیدُ اللّهُ بِکمُ الْیسْرَ وَ لا یرِیدُ بِکمُ الْعُسْرَ» (بقره / 158) «وَ ما جَعَلَ عَلَیکمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَج» (حج / 78).

2. «سَبَقَتْ رَحْمَتُهُ غَصَبهُ».

(صفحه 477)

جز مانند آن کیفر نخواهد داشت و به ایشان ستم نمی‌شود.

آمرزش صغائر

امتیاز دیگر این است که اگر مؤمنان از گناهان بزرگ، اجتناب کنند خدای مهربان گناهان کوچکشان را می‌بخشد و اثر آنها را محو می‌کند چنانکه در آیه (31) از سوره نساء می‌فرماید:

«إِنْ تَجْتَنِبُوا کبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکفِّرْ عَنْکمْ سَیئاتِکمْ وَ نُدْخِلْکمْ مُدْخَلاً کرِیماً».

اگر از منهیات بزرگ، دوری کنید بدیهای شما را محو می‌کنیم و به جایگاه ارجمندی شما را وارد می‌کنیم.

روشن است که آمرزش گناهان کوچک برای چنین کسانی مشروط به توبه نیست زیرا توبه، موجب آمرزش گناهان کبیره نیز می‌باشد.

استفاده از اعمال دیگران

دیگر از مزایای مؤمنان این است که خدای متعال استغفار فرشتگان و بندگان برگزیده خود را درباره آنها می‌پذیرد 1 و نیز دعا و استغفار سایر مؤمنان را در حق ایشان مستجاب می‌کند و حتی ثواب اعمالی را که دیگران برای شخص مؤمن، هدیه کنند به او می‌رساند.

این مضامین در آیات و روایات فراوانی بیان شده است ولی نظر به اینکه این موضوع، ارتباط مستقیم با مسأله شفاعت دارد و باید با تفصیل نسبی به بحث درباره آن بپردازیم از این رو در اینجا به همین اشاره بسنده می‌کنیم.

پرسش

1 - راز سبقت رحمت الهی چیست؟

2 - تبلور این سبقت را در تکوین و تشریع، بیان کنید.

3 - موارد آن را در پاداش و کیفر انسان، شرح دهید.

*****

1. ر. ک: غافر / 7، آل عمران / 159، نساء / 64، ممتحنه / 12، ابراهیم / 41 و …

پاسخ داده شده 11 تیر 1398 توسط admin (مدیر کل سایت) (87,400 امتیاز)
...