به پایگاه پرسمان جامع عالِمون خوش آمدید , مکانی برای پرسش سوال و دریافت پاسخ از دیگر کاربران این مجموعه.
3 نفر آنلاین
0 عضو و 3 مهمان در سایت حاضرند

تمرینات کتاب هدایه فی النحو (72)

0 امتیاز
16 بازدید

1- دو حرف تفسير را شمرده و براى آن دو مثال بزنيد.

2- با «ان» چه چيز تفسير مى‏شود؟

3- حروف تحضيض را شمرده و معانى آنها را بيان كنيد:

4- مدخول حروف تحضيض چيست؟

5- «لو لا» و «لوما» امتناعيه چيست؟ با مثال آن دو را واضح كنيد.

6- دو حرف تفسير و حروف تحضيض را از آيات مباركه ذيل استخراج نمائيد:

الف: «و قال الّذين لا يرجون لقاءنا لو لا أنزل علينا الملئكة أو نرى ربّنا لقد استكبروا في أنفسهم و عتو عتوّا كبيرا» (ألفرقان: 25- 21)

ب: «و نادى أصحاب الجنّة أصحاب النّار أن قد وجدنا ما وعدنا ربّنا حقّا فهل وجدتم ما وعد ربكم حقّا قالوا نعم فأذّن مؤذّن بينهم أن لعنة اللّه على الظّالمين» (ألاعراف: 7- 44)

ج: «... يقول الّذين استضعفوا للّذين استكبروا لو لا أنتم لكنّا مؤمنين» (سبأ: 34- 31)

د: «ألا تقاتلون قوما نكثوا أيمانهم و همّوا باخراج الرّسول ...» (التوبة: 9- 13)

ه: «لو ما تأتينا بالملئكة إن كنت من الصّادقين» (الحجر: 15- 7)

و: «فأوحينا إليه أن إصنع الفلك بأعيننا و وحينا ...» (المؤمنون: 23- 27)

ز: «ما قلت لهم إلّا ما أمرتنى به أن اعبدوا اللّه ربىّ و ربّكم ...» (ألمائده: 5- 117)

ح: «... فلو لا نفر من كلّ فرقة منهم طائفة ليتفقّهوا فى الدّين و لينذروا قومهم إذا رجعوا إليهم لعلّهم يحذرون» (ألتوبة: 9- 122)

7- دو آيه زير را تركيب كرده و اعراب كلماتشان را بيان كنيد:

الف: «و انطلق الملا منهم أن امشوا و اصبروا على آلهتكم إنّ هذا لشى يراد» (ص: 38- 6)

ب: «قال يا قوم لم تستعجلون بالسّيّئة قبل الحسنة لو لا تستغفرون اللّه لعلّكم ترحمون» (النّمل: 27- 46)

سوال شده 7 مرداد 1398 در هدایه توسط admin (مدیر کل سایت) (88,490 امتیاز)
ویرایش شده 7 مرداد 1398 توسط admin

1 پاسخ

0 امتیاز

1- دو حرف تفسير عبارتند از: اى مانند: و اسئل القرية الّتى، ادباء در تفسير «قريه» گفته‏اند: اى اهل القرية.

و ان: فعلى را كه به معناى «قول» هست تفسير مى‏كند مانند: و ناديناه ان يا ابراهيم (و خوانديم او را يعنى گفتيم: اى ابراهيم) در اين آيه «ان» مفسّر «ناديناه» مى‏باشد.

2- گفته شد «ان» فعلى را كه به معناى «قول» است تفسير مى‏كند.

3- حروف تحضيض عبارتند از: هلّا، الّا، لو لا، لو ما،

اين حروف در صورتى كه بر سر فعل مضارع درآيند معنايشان وادار نمودن بر فعل است مانند: هلّا تأكل (چرا تناول نمى‏كنى) و ا گر بر سر فعل ماضى داخل شوند دلالت بر تعيير و سرزنش مى‏كنند مانند: هلّا ضربت زيا (براى چه زيد را نزدى).

4- مدخول اين حروف بايد فعل باشد و اگر در موردى بر سر اسم داخل شوند فعل مقدّر است مثلا اگر گفته شود: هلّا زيدا يعنى هلّا ضربت زيدا.

5- لو لا و لو ما امتناعيه عبارتند از دو حرفى كه بر سر دو جمله داخل شده و دلالت مى‏كنند بر امتناع جمله دوّم بخاطر وجود جمله اوّل مانند: لو لا على لهلك عمر (اگر حضرت على عليه السلام نمى‏بود عمر هلاك مى‏شد) در اين مثال «لو لا» دلالت دارد بر امتناع هلاكت عمر (جمله دوّم) بخاطر وجود امير المؤمنين عليه السّلام (جمله اوّل).

6- و امّا استخراج حروف تفسير و تحضيض از آيات مباركه مذكور:

الف: «لو لا» از ادات و حروف تحضيض است در «لو لا انزل ...»

ب: «ان» در «ان قد وجدنا ...» حرف تفسير است كه «نادى» را تفسير نموده و نيز «ان» در «ان لعنة الله ...» مفسّره است كه «اذّن» را تفسير كرده است.

ج: «لو لا» در «لو لا انتم ...» امتناعيه است‏

د: در اين آيه نه حرف تحضيض است و نه حرف تفسير و كلمه «الا» به تشديد لام نيست تا حرف تحضيض باشد بلكه در «الا تقاتلون» همزه استفهاميه بر سر فعل مضارع منفى يعنى «لا تقاتلون» داخل شده‏

ه: «لو ما» در «لو ما تأتينا» حرف تحضيض است‏

و: «ان» در «ان اصنع ...» حرف تفسير است كه «اوحينا» را تفسير نموده‏

ز: «ان» در «ان اعبدوا» حرف تفسير است كه «امرتنى» را تفسير كرده.

ح: «لو لا» در «فلو لا نفر» حرف تحضيض است.

7- و امّا تركيب دو آيه مذكور:

الف: واو، عاطفه، انطلق، فعل ماضى، الملأ، فاعل براى «انطلق»، منهم، جار و مجرور، متعلق به «استقر» صفت براى «الملأ»، ان، حرف تفسير براى «انطلق»، امشوا، فعل و فاعل، محلّى از اعراب ندارد، واو، عاطفه، اصبروا، فعل و فاعل، معطوف به «امشوا» محلّى از اعراب ندارد، على، حرف جار، آلهتكم، مضاف و مضاف اليه، مضاف مجرور است به «على»، متعلق به «اصبروا» ظرف لغو، انّ، از حروف مشبهة بالفعل، هذا، اسم براى «انّ»، لام، ابتدائيه، شى، خبر براى «انّ» موصوف، يراد، فعل و نائب فاعل، صفت براى «شى»، جمله «ان هذا لشى يراد» جمله مستأنفه است و محلّى از اعراب ندارد.

ب: قال: فعل و فاعل، يا، حرف نداء، قوم، مضاف و مضاف اليه آن‏كه ياء باشد محذوف است و كسره دلالت بر آن دارد، مناداى مضاف و منصوب، لام، حرف جار، ما استفهاميه، تستعجلون، فعل و فاع، بالسّيّئة: جار و مجرور، متعلق به «تستعجلون» ظرف لغو، قبل، ظرف، متعلق به تستعجلون، ظرف لغو، مضاف، الحسنة، مضاف اليه، لو لا، حرف تحضيض، تستغفرون، فعل و فاعل، الله، مفعول براى «تستغفرون»، لعلّ، از حروف مشبهة بالفعل، كم، اسم براى «لعلّ»، ترحمون، فعل مضارع مجهول با نائب فاعل، خبر براى «لعلّ».

پاسخ داده شده 7 مرداد 1398 توسط admin (مدیر کل سایت) (88,490 امتیاز)
...